Trong cuộc tranh luận kéo dài nhiều năm về việc các nền tảng phát nhạc trực tuyến trả bao nhiêu cho người sáng tạo, một phân tích mới từ một hãng luật uy tín vừa đưa ra con số khiến giới nghệ sĩ và nhà sản xuất phải chú ý: Amazon Music được cho là trả gấp khoảng hai lần mức mà Spotify chi cho cùng một khối lượng nghe. Đây không phải là một tuyên bố mơ hồ, mà là kết quả từ một công cụ tính toán chuyên biệt do chính hãng luật này xây dựng để so sánh thù lao giữa các nền tảng phát trực tuyến lớn.

Con số gây chú ý: chênh lệch gấp đôi giữa hai gã khổng lồ phát nhạc

Theo forbes.com, phân tích của hãng luật cho thấy mức chi trả của Amazon Music cho người sáng tạo cao gấp khoảng hai lần so với Spotify. Đây là kết luận được rút ra từ việc áp dụng một công cụ tính toán do hãng luật phát triển, cho phép đối chiếu mức thù lao thực tế mà các nghệ sĩ, nhà sản xuất và chủ sở hữu quyền nhận được trên từng nền tảng. Điều đáng lưu ý là kết luận này được đưa ra bởi một bên có chuyên môn pháp lý về bản quyền âm nhạc, không phải từ báo cáo do chính các nền tảng công bố, nên nó mang tính chất đối chiếu độc lập hơn so với các số liệu marketing thường thấy.

Vì sao một công cụ tính toán của hãng luật lại đáng tin cậy hơn số liệu tự công bố

Các nền tảng phát nhạc trực tuyến từ trước đến nay thường công bố mức thù lao trung bình theo cách có lợi cho hình ảnh của mình, khiến người sáng tạo khó so sánh thực chất giữa các dịch vụ. Việc một hãng luật chuyên về quyền âm nhạc xây dựng công cụ tính toán riêng, dựa trên dữ liệu thực tế về lượt nghe và khoản chi trả tương ứng, tạo ra một cơ sở đối chiếu độc lập hơn. Chính vì vậy, kết quả cho thấy Amazon Music vượt Spotify với khoảng cách gấp đôi mới có giá trị tham chiếu đáng kể đối với những người đang cân nhắc nền tảng nào nên ưu tiên phát hành tác phẩm.

Khoảng cách thù lao phản ánh sự khác biệt trong mô hình vận hành của từng nền tảng

Sự chênh lệch mức chi trả giữa các dịch vụ phát nhạc trực tuyến không phải là hiện tượng mới, nhưng mức độ khác biệt lớn như trong phân tích này cho thấy cách mỗi nền tảng phân bổ doanh thu cho quyền tác giả và quyền liên quan có thể rất khác nhau. Cơ cấu người dùng trả phí, tỷ lệ quảng cáo, và cách tính thù lao theo lượt nghe đều là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến số tiền cuối cùng mà một nghệ sĩ hay nhà sản xuất nhận được. Dù bài phân tích gốc không đi sâu giải thích toàn bộ cơ chế kỹ thuật phía sau, con số gấp đôi vẫn đủ để đặt ra câu hỏi về tính minh bạch trong cách các nền tảng công bố và thực hiện chính sách chi trả cho cộng đồng sáng tạo.

Điều này có ý nghĩa gì với người sáng tạo và với thị trường âm nhạc số

Đối với nghệ sĩ độc lập, nhà sản xuất và các đơn vị quản lý quyền, một khoảng cách thù lao lớn giữa các nền tảng là thông tin thiết thực khi lựa chọn nơi phát hành và phân bổ nguồn lực quảng bá tác phẩm. Nó cũng cho thấy tầm quan trọng của các công cụ đối chiếu độc lập, thay vì chỉ dựa vào số liệu do chính nền tảng cung cấp. Trong bối cảnh ngành công nghiệp âm nhạc số toàn cầu ngày càng phụ thuộc vào doanh thu streaming, những phân tích như vậy góp phần thúc đẩy các nền tảng minh bạch hơn về cơ chế chi trả. Tại Việt Nam, khi số lượng nghệ sĩ và nhà sản xuất phát hành trên các nền tảng quốc tế ngày càng tăng, việc theo dõi và cập nhật các mô hình thù lao xuyên biên giới là cần thiết để hỗ trợ cộng đồng sáng tạo trong nước đưa ra quyết định phù hợp. Viện Nghiên cứu Phát triển Sáng tạo và Bản quyền Việt Nam (VCDI) tiếp tục theo dõi các phân tích, công cụ đối chiếu và xu hướng chính sách thù lao trên thị trường âm nhạc số quốc tế, nhằm cung cấp thông tin tham khảo hữu ích cho các nghệ sĩ, nhà sản xuất và đơn vị quản lý quyền tại Việt Nam.