Mua một công cụ AI và dùng kết quả nó tạo ra không tự động đem lại quyền tác giả cho người dùng. Đây là điểm được ông Bùi Nguyên Hùng, nguyên Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả, nhấn mạnh trong nội dung được diendandoanhnghiep.vn tường thuật từ workshop ngày 16/8.

Vì sao câu lệnh không tạo ra quyền tác giả

Nguyên tắc nền là bản quyền gắn với hoạt động sáng tạo của con người, và AI không thể đứng vai chủ thể sáng tạo. Hệ quả thực tế: nếu một doanh nghiệp chỉ nhập câu lệnh rồi dùng nguyên kết quả AI trả về mà không can thiệp gì thêm, sản phẩm ấy có thể không đủ điều kiện được bảo hộ — và khi bị sao chép thì gần như không có cơ sở để phản đối.

Cách làm được nêu tại hội thảo

Hướng xử lý không phải là tránh AI, mà là cài phần do con người sáng tạo vào suốt quá trình sản xuất. Ví dụ được nêu là một phim hoạt hình dành cho trẻ nhỏ: phần hình ảnh do AI dựng hoàn toàn, nhưng toàn bộ phần nhạc và lời do nhạc sĩ Hoàng Lân sáng tác riêng cho lứa tuổi này — chính phần người làm ra đó tạo nên giá trị bản quyền cho tác phẩm tổng thể.

Thứ cần giữ lại từ bây giờ

Có hai việc nên làm ngay. Thứ nhất là minh bạch: khai rõ mức độ sử dụng AI khi đăng ký. Thứ hai là lưu hồ sơ: giữ lại bản nháp, kịch bản, file gốc, các lần chỉnh sửa và những quyết định sáng tạo trong quá trình làm — đây là thứ chứng minh phần tham gia của con người khi cần.

Nguyên tắc gói lại trong một câu: AI giúp làm ra sản phẩm nhanh hơn, nhưng dấu ấn sáng tạo của con người mới là nền để bảo vệ giá trị bản quyền.