Một câu hỏi thực tế với bất kỳ hệ thống bản quyền nào: người xem chứng minh tác phẩm có thật bằng cách nào? Với văn bản thì dễ — mở ra đọc. Nhưng một bản nhạc cần trình nghe, một bức sơn mài cần xem được ở độ phân giải đủ để soi chi tiết, một bộ nhận diện thương hiệu lại cần xem cả file vector lẫn hồ sơ thiết kế.
Gộp tất cả vào một cổng thì mỗi loại hình đều được phục vụ nửa vời: trình nghe nhạc sơ sài, ảnh tranh nén quá tay, bản thảo không có chế độ đọc thử giới hạn trang. Cách Viện chọn là tách theo loại hình, mỗi loại một nền tảng chuyên trách.
viin.vn — nội dung số. Sàn kết nối nhãn hàng và người sáng tạo, giữ tiền ký quỹ và giữ bằng chứng giao dịch, kèm kho pháp lý 316 điều luật tra cứu ngay trong nền tảng.
viamnhac.vn — Vì Âm Nhạc. Nền tảng bảo vệ bản quyền âm nhạc, nơi tác phẩm được nghe trực tiếp thay vì chỉ đọc mô tả trên giấy tờ.
vihh.vn — Vì Hội Hoạ. Sàn tranh có bản quyền: mỗi tác phẩm mang một mã định danh, kèm thông tin tác giả, định giá và số bản đã ghi nhận. Trang hiện mang cả logo VCCA và VCDI.
Điểm khiến ba nền tảng này thành một hệ chứ không phải ba dự án rời: mã định danh bản quyền. Viện giữ hồ sơ công bố — tên tác phẩm, tác giả, chủ sở hữu, giấy chứng nhận, ảnh lễ trao — và cấp mã. Trang công bố trên vcdi.org.vn dùng chính mã đó để nhúng tác phẩm về từ nền tảng chuyên ngành tương ứng.
Hệ quả là Viện không ôm file tác phẩm. Đây là phân vai có chủ đích: hồ sơ pháp lý và mã định danh ở một nơi, tác phẩm ở nơi chuyên về loại hình đó.
Thay vì một cổng chung cho mọi loại tác phẩm, Viện tách theo loại hình: viin.vn cho nội dung số, viamnhac.vn cho âm nhạc, vihh.vn cho hội hoạ. Mỗi nền tảng giải một bài toán riêng mà cổng chung không giải nổi.
Ảnh: Ban Truyền thông VCDI